मनु यादव निरज- काठमाडौं ।

लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा कुनै पनि उम्मेदवारको जित व्यक्तिगत प्रभाव, प्रचार वा केही व्यक्तिको सक्रियताले मात्र तय हुँदैन। अन्ततः चुनावी परिणाम निर्धारण गर्ने वास्तविक शक्ति भनेको जनताको मत र उनीहरूको विश्वास नै हो।


नेपालको राजनीतिमा बेला–बेला कुनै उम्मेदवारको जितलाई आफूले जिताइदिएको भन्दै श्रेय लिन खोज्ने प्रवृत्ति देखिने गर्छ। तर यस्तो दाबीले वास्तविकता परिवर्तन गर्न सक्दैन। लोकतन्त्रमा मतदाताले आफ्नो चाहना, अपेक्षा र भरोसाका आधारमा प्रतिनिधि चयन गर्ने भएकाले जितको आधार जनताको निर्णय नै हुन्छ।


यसको उदाहरणका रूपमा बालेन्द्र साह लाई लिन सकिन्छ। उनले सन् २०७९ मा काठमाडौं महानगरपालिका को मेयर निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्दै परम्परागत दलका शक्तिशाली उम्मेदवारहरूलाई पछि पार्दै ऐतिहासिक विजय हासिल गरेका थिए। त्यो परिणाम कुनै समूहको दाबी वा प्रभावभन्दा बढी परिवर्तन चाहने मतदाताको स्पष्ट समर्थनको परिणाम थियो।


राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार लोकतन्त्रमा प्रचार, फूर्ति वा श्रेयको दाबीभन्दा ठूलो कुरा जनताको भरोसा र नेताले गर्ने काम हो। जनताले विश्वास गरे मात्र नेता अघि बढ्न सक्छन्, विश्वास गुमेपछि कुनै पनि राजनीतिक शक्ति टिक्न सक्दैन।


यसैले चुनावी जितलाई कसैको व्यक्तिगत उपलब्धि वा केही व्यक्तिको प्रभावका रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयासभन्दा पनि त्यसलाई जनताको सामूहिक निर्णयका रूपमा बुझ्नु आवश्यक हुन्छ।


अन्ततः लोकतन्त्रमा जित्ने भनेको नेता होइन—जनताको विश्वास र जनताको रोजाइ नै हो।